اندیکاتورها در واقع ابزارهایی هستند که با اعمال یکسری روابط ریاضی مشخص، روی قیمت سهم یا حجم معاملات یا هر دو شکل میگیرند و از آنها برای هشدار، پیش بینی و تایید تحلیل استفاده میشود. آشنایی با اندیکاتورهای مختلف به تحلیلگران کمک میکند تا سرعت و دقت تحلیلهای خود را افزایش دهند.
اتحلیل گران مانا بورس اعتاقاد دارند اگر تمایل دارید در بورس سرمایه گذاری کنید، باید توجه داشته باشید که رمز موفقیت در این بازار، شناسایی فرصت های سرمایه گذاری در زمان درست است. برای دستیابی به این هدف، تاکنون ابزارهای مختلفی نظیر اندیکاتور ها و روشهای مختلفی مثل تحلیل تکنیکال، تحلیل بنیادی و تابلوخوانی معرفی شدهاند که هر یک دارایی مزایا و معایبی هستند. در ادامه این مطلب ابتدا با تحلیل تکنیکال آشنا شده و سپس به بررسی اندیکاتور ها که جزو مهمترین و کاربردیترین ابزارهای تحلیل تکنیکال هستند، میپردازیم.
اگر تمایل دارید در بورس سرمایه گذاری کنید، باید توجه داشته باشید که رمز موفقیت در این بازار، شناسایی فرصت های سرمایه گذاری در زمان درست است. برای دستیابی به این هدف، تاکنون ابزارهای مختلفی نظیر اندیکاتور ها و روشهای مختلفی مثل تحلیل تکنیکال ، تحلیل بنیادی و تابلوخوانی معرفی شدهاند که هر یک دارایی مزایا و معایبی هستند. در ادامه این مطلب ابتدا با تحلیل تکنیکال آشنا شده و سپس به بررسی اندیکاتور ها که جزو مهمترین و کاربردیترین ابزارهای تحلیل تکنیکال هستند، میپردازیم.
در یک تعریف ساده تحلیل تکنیکال یک روش نموداری برای تحلیل رفتار قیمت است. اگر به نمودار قیمت سهام در بازار دقت کرده باشید، خواهید دید این نمودار از دو مؤلفه قیمت و زمان تشکیل شده است. بنابراین نمودار قیمت سهم، نشاندهنده مکان هندسی نقاطی است که از دو عامل قیمت و زمان تشکیل شدهاند.
واژه «اندیکاتور»، به معنای «شاخص» یا «نشانگر» است. اندیکاتورها در واقع ابزارهایی هستند که با اعمال یکسری روابط ریاضی مشخص، روی قیمت سهم یا حجم معاملات یا هر دو شکل میگیرند و از آنها برای هشدار، پیش بینی و تایید تحلیل استفاده میشود. آشنایی با اندیکاتورهای مختلف به تحلیلگران کمک میکند تا سرعت و دقت تحلیلهای خود را افزایش دهند.
مثلا یکی از اندیکاتورهای مشهور و نسبتا ساده تحلیل تکنیکال، اندیکاتور «میانگین متحرک ساده» است. هر نقطه روی این اندیکاتور، میانگین قیمت در چند دوره گذشته (مثلا ۱۰ روز گذشته) را نمایش میدهد. از اندیکاتور میانگین متحرک ساده برای شناسایی روند سهم استفاده میشود. به این صورت که اگر در حال رشد باشد، نشاندهنده روند صعودی و اگر در حال کاهش باشد، نشاندهنده روند نزولی است. در تصویر زیر دو اندیکاتور میانگین متحرک ۱۰ روزه و ۵۰ روزه نمایش داده شده است.
اندیکاتورها از چه اطلاعاتی استفاده میکنند؟
همانطور که اشاره شد، اطلاعات ورودی اندیکاتورها از دادههای قیمت، حجم معاملات و تغییرات آنها در روزهای گذشته تشکیل میشود. لذا بهتر است پیش از یادگیری اندیکاتورهای مختلف، ابتدا با انواع قیمت سهم آشنا شوید. به طور کلی ۴ نوع قیمت برای یک دارایی در یک بازه زمانی تعریف میشود.
اندیکاتورها را با توجه به ویژگیهایی که دارند، میتوان به روشهای مختلف دستهبندی کرد. کافیست یک جستجو کوتاه در وبسایتهای مختلف داشته باشید تا این مطلب را مشاهده کنید. در این مقاله به معرفی دو روش دستهبندی اندیکاتورها که شهرت بیشتری دارند، میپردازیم.
روش اول دسته بندی
در این روش، تمامی اندیکاتورهایی که تاکنون معرفی شدهاند، در ۴ دسته «روند»، «اسیلاتور»، «حجم» و «بیل ویلیامز» قرار میگیرند. در ادامه با هر یک از این موارد بیشتر آشنا میشویم.
برخی اندیکاتورها، روند بازار یا جهت قیمت را نشان میدهند. به این معنا که مشخص میکنند قیمت یک دارایی در کدام یک از وضعیتهای صعودی، نزولی یا خنثی قرار دارد.
مشهورترین اندیکاتورهای ترند عبارتند از:
یکی از روشهای پرطرفدار برای مشاهده روند تغییرات قیمت استفاده از اندیکاتور میانگین متحرک است. این ابزار بر اساس دوره زمانی تعریف شده، میانگینی از قیمتهای گذشته نماد را محاسبه کرده و منحنی آن را نمایش میدهد. میانگین متحرک انواع مختلفی دارد که دو نوع از آنها نسبت به سایرین کاربرد بیشتری در تحلیل تکنیکال دارند:
۱. میانگین متحرک ساده (SMA): در میانگین متحرک ساده، قیمتهای چند دوره قبل با هم جمع شده و به تعداد تقسیم میشود.
۲. میانگین متحرک نمایی (EMA): در محاسبه میانگین متحرک نمایی، قیمتهای مربوط به دورههای اخیر تاثیر بالاتری در محاسبه میانگین دارند. به بیان دیگر هنگام میانگین گرفتن از قیمتها، وزن تاریخهای اخیر بیشتر از دورههای قبل است.
اندیکاتور باند بولینگر از سه خط تشکیل میشود. خط میانی، منحنی میانگین متحرک قیمت بوده که به صورت معمول از میانگین ۲۰ روزه برای این کار استفاده میشود. دو خط دیگر که در بالا و پایین خط میانگین متحرک قرار میگیرند، خطوطی هستند که به صورت پیشفرض، دو انحراف معیار با خط میانگین فاصله دارند.
ایچیموکو یک ابزار جامع تحلیل تکنیکال است که به عقیده بسیاری از تحلیلگران میتواند به تنهایی نیازهای یک تریدر را برطرف کند. به کمک اندیکاتور ایچیموکو میتوان محدوده حمایت و مقاومت را تعیین کرد، جهت و قدرت روند را تشخیص داد و بر اساس آن، نقاط مناسب برای ورود و خروج به سهم را تشخیص داد. اندیکاتور ایچیموکو از ۵ جز تشکیل شده است.
اسیلاتورها یا نوسانگرها به مجموعهای از اندیکاتورها اطلاق میشود که هدفشان درک و سنجش میزان هیجان خریداران و فروشندگان است. در حقیقت اسیلاتورها، دماسنج هیجانات خریداران و فروشندگان فعال در یک دارایی هستند. اسیلاتورها حول یک خط مرکزی یا میان سطوح معینی نوسان میکنند. از این رو میتوان آنها را به دو دسته اسیلاتورهای مرکزی و نواری تقسیم کرد.
در اسیلاتورهای مرکزی منحنی در بالا و پایین یک نقطه یا خط مرکزی نوسان میکند. از این اندیکاتورها برای شناسایی قدرت یا ضعف روند قیمت استفاده میشود. بهطوریکه حرکت به بالای خط مرکزی تغییر قیمت صعودی و حرکت به پایین خط مرکزی تغییر قیمت نزولی را نشان میدهد. اندیکاتور MACD و ROC نمونههایی از یک اسیلاتور مرکزی هستند که بالا و پایین خط صفر نوسان میکنند.
MACD مک دی: مخفف Moving Average Convergence Divergence است. همانگونه که از نام آن برداشت میشود، این اندیکاتور «واگرایی» و «همگرایی» میانگین متحرک قیمت را نشان میدهد. MACD از دو منحنی و یک نمودار میلهای تشکیل شده است. منحنی قرمز نشاندهنده «خط سیگنال» و منحنی آبی نشاندهنده «خط MACD» است. همچنین «اختلاف این دو منحنی» در هر نقطه، توسط نمودار میلهای نمایش داده میشود
این اسیلاتورها برای شناسایی سطوح اشباع خرید و اشباع فروش طراحی شدهاند. اسیلاتورهای نواری برای بازارهایی که روند مشخص ندارند یا محدودهای جهت معامله دارند بهتر عمل میکنند. اندیکارتور RSI و اندیکاتور استوکاستیک، دو نمونه از اسیلاتورهای نواری هستند.
اندیکاتور RSI شاخصی است که با نوسان بین دو عدد صفر و صد، اطلاعات مفیدی را در مورد روند معاملات، محدودههای اشباع خرید و فروش و … به ما میدهد. در RSI نوارهای اشباع خرید و اشباع فروش بهترتیب در ۷۰ و ۳۰ تنظیم میشوند. به طوری که اگر منحنی RSI به زیر ۳۰ برود نمایانگر قیمت در منطقه اشباع فروش است و اگر این منحنی بالای ۷۰ قرار گیرد نمایانگر قیمت در منطقه اشباع خرید است.
استوکاستیک مشابه اندیکاتور RSI رفتار میکند و دامنه حرکت آن بین ۰ تا ۱۰۰ است. با این تفاوت که منطقه اشباع خرید بالای ۸۰ و منطقه اشباع فروش زیر ۲۰ است. اندیکاتور استوکاستیک از دو خط K% که خط سریع و D% که خط آهسته یا کند نام دارد، تشکیل شده است. تقاطع این دو خط، سیگنالهای خرید یا فروش را صادر میکند. به این صورت که اگر خط K%، خط D% را از پایین به سمت بالا قطع کند، سیگنال خرید است. اگر خط K%، خط D% را از بالا به سمت پایین قطع کند، سیگنال فروش است.
۳- حجم (Volume)
دستهای از اندیکاتورها هستند که علاوه بر قیمت، حجم و ارزش معاملات را نیز مورد بررسی قرار میدهند. مثلا در روندهای صعودی، افزایش حجم و ارزش معاملات نشانه استحکام روند است. در مقابل اگر در روند صعودی شاهد کاهش حجم معاملات باشیم، نشانه واگرایی، ضعف روند و احتمال برگشت قیمت است.
«اندیکاتور جریان سرمایه (MFI)»، «اندیکاتور حجم تعادلی (OBV)» و «اندیکاتور تجمع و توزیع (A/D)» نمونههایی از اندیکاتورهای مرتبط با حجم هستند.
مجموعهای از اندیکاتورهایی که بیل ویلیامز خالق آنها بوده و به احترام تلاشهای وی در یک خانواده قرار گرفتهاند. این اندیکاتورها مبتنی بر استراتژیهایی هستند که نخستین بار توسط بیل ویلیامز ارائه شد. بیل ویلیامز برای اینکه بتواند درک صحیحی از روانشناسی بازار داشته باشد، روش معاملهای مختص به خود را توسعه داد. روشی که مبنایش استفاده از راهی منطقی برای تحلیل بازار و برهان غیرمنطقی آشفتگی است. شناخته شدهترین اندیکاتور این خانواده عبارتند از:
اندیکاتورها را بهگونهای دیگر نیز میتوان تقسیمبندی کرد:
در یک روش دیگر، میتوان اندیکاتورها را به «پیشرو» و «تاخیری» تقسیمبندی کرد. «اندیکاتورهای پیشرو» برای پیشبینی وضعیت آینده قیمت به کار میروند. در حالی که «اندیکاتورهای تاخیری» گزارشی از تاریخچه قیمت یک دارایی ارائه میدهند و مشخص میکنند که چرا قیمت در مکان فعلی قرار گرفته است.
این اندیکاتورها در روندهای بلندمدت بهترین قابلیت را دارند و در کوتاهمدت اخطارهای تغییرات قیمت را نمیدهند و صرفا به ما نشان میدهند که قیمت در روند صعودی یا روند نزولی قرار دارد. اندیکاتور MACD یکی از انواع اندیکاتورهای تاخیری است.
توجه کنید که اندیکاتورهای تاخیری معمولا اخطارهای خرید و فروش را دیر صادر میکنند. بنابراین اگر قصد سرمایهگذاری کوتاهمدت دارید، بهتر است صرفا به اندیکاتورهای تاخیری بسنده نکرده و از سایر اندیکاتورها و روشهای تحلیل استفاده کنید.
این نوع از اندیکاتورها برای پیشبینی سریعتر روندها و تغییر جهتهایی که بعدا ممکن است رخ دهد، به شما بیشتر کمک میکنند. اندیکاتورهای پیشرو اساساً وظیفه اندازهگیری میزان خرید و فروشهای هیجانی در یک دارایی را بر عهده دارند. «اندیکاتور شاخص قدرت نسبی» یک اندیکاتور پیشرو است.
نویسنده : مانابورس 16 مرداد 1402